چه عناصری برای گیاهان لازم است؟

عناصر میکرو و ماکرو برای گیاهان

در این مقاله میخوانیم
  • عناصر مورد نیاز گیاه چیست؟
  • عناصر پر مصرف
  • عناصر کم مصرف
  • عناصری که از طریق هوا جذب میشود
  • کاربرد این عناصر چیست؟
  •  علائم کمبود عناصر
  • این کمبود ها را چگونه درمان کنیم؟
  • زمان کوددهی؟
  • نوشته های روی کود ها چه معنی میدهند؟

 

 

همه گیاهان برای رشد به بستری مناسب به نام خاک نیاز دارند ، خاک ها به طور معمول دارای مواد مغذی برای گیاه هستند. اما تا چه وقت؟

این عناصر از ازت ، فسفر تا روی و آهن باید همگی به طور کامل در اختیار گیاه ما قرار داشته باشد ، اگر یکی از آن ها به عنوان مثال آهن در دسترس گیاه نباشد ، برگ ها شروع به زرد شدن میکند. مسلما هیچکدام از ما گیاهانی زرد در اتاق خود نمیخواهیم.

برای اینکه نیاز های تغذیه ای گیاه رو برطرف کنیم اول از همه باید گیاه خودمون رو بشناسیم.

به عنوان مثال پتوس نئون نیاز کمتری به آهن دارد تا پتوس سبز

 


 

عناصر مورد نیاز گیاه چیست؟

 

عناصر خود به چند دسته تقسیم میشوند:

1.عناصر پرمصرف

بیشترین نیاز گیاه از این عناصر تامین میشودکه به آن عناصر ماکرو هم میگویند.

نیتروژن ( ازت ) N

فسفر P

پتاسیم K

 

2.عناصر کم مصرف گیاه

که به آن ریز مغذی و یا میکرو هم میگویند. گیاه به این عناصر به میزان کم تری نیاز دارد.

منیزیم (Mg)

کلسیم (Ca)

گوگرد (S)

آهن (Fe)

روی (Zn)

مس (Cu)

بُر (B)

مولیبدن (Mo)

منگنز (Mn)

 

3.عناصری که از طریق آب و هوا جذب گیاه میشود.

گیاه، عناصر اکسیژن، هیدروژن و کربن را از طریق هوا و آب آبیاری جذب می کند. در واقع عناصر اکسیژن و هیدروژن را از طریق آب (H2O) و کربن را از طریق دی اکسیدکربن (CO2) موجود در هوا جذب می کند.

 

کاربرد این عناصر چیست؟

 

نیتروژن      

وجود نیتروژن در گیاهان حیاطی است و کمبود عنصر نیتروژن میتواند یکی از اصلی ترین مشکلات گیاهان باشد. 

یکی از عناصر اصلی در سبزینگی ( کلروفیل ) گیاه است. ضعف کلروفیل به این معنی است که گیاهان نمیتوانند نور خورشید را کامل جذب کنند.

باعث بالا رفتن سیستم انرژی درون گیاه میشود و در رشد رویشی موثر است ، برای تولید اسید آمینه و پروتئین جز عناصر اصلی و مهم است

 

فسفر

گیاهان برای رشد و بالغ شدن نیاز حیاطی به این عنصر دارند.

 فسفردر ریشه زایی و توسعه ریشه نقش عمده دارد ، نقش مهمی در فتوسنتز دارد ، در تقسیم سلولی گیاهان موثر است ، نقش اساسی در رشد گیاه دارد و باعث افزایش مقاومت در برابر بیماری ها میشود

 

پتاسیم

نقش این عنصر در گلدهی و میوه دهی گیاهان بسیار بالاست.

کودهای پتاسیم می تواند به گیاه کمک کند تا سایز میوه ها درشت شود و از همه مهتر اینکه پتاسیم نقش بسیار مهمی در جلوگیری از سرمازدگی گیاهان دارد و آنهارا مقابل سرما، حفاظت می کند.

پتاسیم همچنین مانع از ترکیدگی میوه روی درخت می شود مثل انار و پرتقال و از ریزش میوه ها از درخت نیز جلوگیری می کند.

پتاسیم همچنین در کاهش پژمردگی گیاه نقش دارد.

 

آهن

آهن نقش عمده ای درفتوسنتز و غذاسازی توسط گیاه دارد,به همین دلیل است که وقتی شما کود آهن به گیاهتان می دهیم با افزایش فتوسنتزدرگیاه رنگ آن سبز تیره می شود.

نقش دیگر آهن در ساخت آنزیم ها می باشدو یک آنزیم تمام کارهای حیاتی گیاه را انجام می دهد و به همین دلیل است وقتی شما به گیاهتان کودآهن می دهید,رشدو جوانه زنی گیاه بیشتر می شود (چون آنزیم ها فعال می شوند)

 

کلسیم

کلسیم عنصری است که باعث  چوبی شدن ساقه گیاه می شود.  برای گیاهانی که ساقه های آن شکننده هستند برای جلوگیری از ترد بودن ساقه ها کلسیم مصرف کنید (مثلا ساقه های درختان وقتی که پر بار هستند وسنگینی میوه ها باعث شکستن ساقه ها می شود شما می شود با مصرف کود کلسیم مقاومت ساقه ها را مقابل سنگینی بار میوه بیشترکنید.

 

روی

روی در گیاه عمدتا باعث قد کشیدن گیاه می شود. استفاده از روی برای گیاهانی که   از لحاظ قدی هیچ رشدی نکرده اند، شما می توانید با مصرف کود روی قد گیاهتان را افزایش دهید. این مشکل قد نکشیدن و رشد نکردن درکاکتوس ها وکاج مطبق زیاد پیش می آید.

 

بر

بر نقش مهمی در خوش فرم شدن شکل میوه و برگ ها دارد. پس اگر گیاهی در منزل دارید که برگهای آن پهن نمی شود و شکل مبنایی ندارد با مصرف بر می توانید مشکل آنها را بر طرف کنید.

 

گوگرد

عمدتا گوگرد خاصیت قارچ کشی دارد با مصرف آن باعث افزایش مقاومت گیاه در مقابل بیماری های قارچی مثل سفیدک می شود.

 

منگنز

در فتوسنتز و غذاسازی گیاه نقش دارد. نقش آن تقریبا همه جای گیاه است و نمی توان بصورت عمده نقش را برای آن بیان کرد.

 

مس

مس نیز مثل گوگرد خاصیت قارچ کشی و همچنین باکتری کشی دارد:بنابراین مانند گوگرد باعث افزایش مقاومت گیاه در مقابل بیماری های قارچی می شود.

 

مولیبدن

میزان مصرف آن در گیاه به شدت ناچیز و خیلی خیلی کم است. اما امروزه مشخص شده مولیبدن نقش حیاتی در گیاه دارد و فعالیت های حیاتی گیاه را راه اندازی می کند.

 

 

کمبود عناصر در گیاه

رسیدگی به وضعیت تغذیه ای گیاه، عملکرد و کیفیت محصول در محصولات کشاورزی و شادابی و سرحالی در گیاهان آپارتمانی را به میزان قابل توجهی کاهش داده.

بطور کلی کمبود عناصر غذایی در گیاه، ناشی از موارد زیر است:

کمبود واقعی عناصر غذایی گیاه

کمبود دروغین عناصر غذایی گیاه

 

در اینجا بصورت اختصار به روش های تعیین کمبود عناصر غذایی گیاه می پردازیم:

 

  • آنالیز و تجزیه خاک
  •  آنالیز و تجزیه بافتهای گیاهی (برگ و دمبرگ)
  • تشخیص ظاهری از روی علائم

گیاهان با ایجاد علائم خاصی بر روی اندام های خود بخصوص برگ ها به کمبود عناصر مختلف عکس العمل نشان می دهند. این علائم می تواند بعنوان محکی برای تشخیص کمبود عناصر غذایی باشد اما نمی تواند معیار دقیقی برای تشخیص کمبود عناصر باشد، بعبارتی دیگر بعضی از عناصر کم مصرف علائمی شبیه به یکدیگر دارند و در مواردی نیز کمبود یک عنصر به صورت پنهان می باشد و هیچگونه علائم ظاهری بوجود نمی آورد ولی بر روی عملکرد نهایی گیاه تأثیر می گذارد.

 

کمبود دروغین عناصر

در این حالت ریشه گیاه بدلیل یکی از شرایط محیطی زیر، قادر به جذب مواد غذایی نمی باشد:

1. سرد بودن خاک

بعنوان زمانی که خاک بیش از حد سرد باشد، عنصر پتاسیم جذب ریشه گیاه نمی شود.

 2. غرقابی بودن خاک

عناصر غذایی آهن، مس و کلسیم در خاک غرقابی جذب نمی شوند. همچنین بدلیل آبیاری پی در پی خاک، شرایط احیاء و اکسیداسیون در خاک را فعال نموده و عناصری مثل آهن و منگنز به خاطر اکسیده شدن غیر قابل جذب می گردند.

PH .3نامناسب خاک

در خاکهای خیلی اسیدی، عنصر منگنز و روی و در خاکهای قلیایی، عنصر آهن، منیزیم و بُر جذب نمی شود.

برای حل مشکل ph خاک باید از اسید هیومیک استفاده کنیم

4. اثر منفی عناصر غذایی روی یکدیگر

در این حالت حضور یک عنصر باعث عدم جذب عنصر دیگر می شود. بعنوان مثال حضور بیش از حد پتاسیم باعث کمبود منیزیم می شود و یا حضور بیش از حد ازت باعث رشد سبزینه ای گیاه شده و تعادل مصرف برخی عناصر مورد نیاز در گیاه را به هم میزند.

5. شستشوی خاک

شستشوی خاک بویژه در خاک های سبک که باعث کمبود عناصر محلول در خاک مثل ازت و منیزیم می شود. در شرایط اسیدی خاک، این حلالیت برای آهن و کلسیم بروز کرده و شسته می شوند و در شرایط قلیایی شستشوی پتاسیم اتفاق می افتد.

 

علائم کمبود عناصر از روی ظاهر برگ ها

 

نیتروژن (ازت)

پژمردگی و بد رنگ شدن برگ های قدیمی ، برگ ها به رنگ سبز مایل به زرد که دلیل آن کلروفیل ضعیف میباشد در میایند.

این علائم ابتدا در برگ های بالغ اتفاق می افتد و سپس به برگ های جوان انتقال مییابد.

برگ ها کوچک میمانند و ساقه ها استقامت کافی را ندارند ( کوتاه و باریک )

کمبود نیتروژن در گیاه

 

فسفر

تشخیص علائم کمبود فسفر در گیاهان از دو عنصر دیگر کمی سخت تر است و گیاه معمولا کم بود فسفر را نشان نمیدهد و بیشتر با تغییر رنگ این کمبود را بروز میدهد.

بیشتر در حاشیه برگ ها تغییر رنگ نمایان است در اثر کمبود این عنصر برگ های جوان گیاه کوچک مانده و جوانه ها ضعیف شده و دچار ریزش می شوند.

 

کمبود فسفر در گیاهان آپارتمانی

 

پتاسیم

در اثر کمبود این عنصر حاشیه برگ های پایین زرد و دچار سوختگی شده و به مرور به سمت بالای گیاه گسترش میابد.

پتاسیم همچنین در کاهش پژمردگی گیاه نقش دارد.

 

کمبود پتاسیم در گیاهان آپارتمانی

 

منیزیم 
باعث می‌شود سبزی برگ از بین برود.

 

کمبود منیزیم در گیاهان

 

آهن
کمبودآهن بیشتر در خاک‌های آهکی و قلیایی مشاهده می‌شود. غالباً به صورت رنگ زرد روشن در برگ‌ها، به ویژه در برگ‌های جوان ظاهر می‌گردد. در این حالت فاصله بین رگبرگ‌ها، زرد روشن و رگبرگ‌ها تیره‌تر می‌مانند و اصطلاحاً به آن کلروز آهن می گوییم

 

کمبود آهن در گیاهان آپارتمانی

 

 

کلسیم
کمبود کلسیم از روی تشکیل ناقص و از هم پاشیدگی قسمت انتهایی گیاه تشخیص داده می‌شود.

 

کمبود کلسیم در گیاهان

 

 

گوگرد
گیاهان دارای رشد ناقص و رنگ سبز روشن متمایل به زرد می‌باشند.

  

منگنز
گوجه فرنگی، حبوبات، چاودار، توتون و سایر گیاهان در صورت عدم وجود مقدار کافی منگنز دارای رشد ناقص و ارتفاع کوتاه می‌شوند، علاوه بر آن نیز حالت کلروز در برگ‌های قسمت بالایی گیاه دیده می‌شود، ولی رگبرگ‌ها هنوز سبز باقی مانده‌اند

 

مس
تشکیل کیسه‌های صمغی زیر پوست، خشک شدن سر شاخه‌ها در درختان میوه و خشک شدن نوک برگ‌های قدیمی در گیاهان دانه ریز از علائم کمبود مس می‌باشند

 

روی
در برخی موارد افزایش کود فسفره فراوان منجر به کمبود روی می‌گردد. زردی برگ‌های درختان گردو، ایجاد لکه‌های رنگی در برگ‌های مرکبات و کوچک ماندن برگ‌های درختان همگی به کمبود روی نسبت داده شده‌اند

 

بر
در PH هفت دارای بیشترین قابلیت استفاده می‌باشند. بسیاری از امراض فیزیولوژیکی گیاهان از قبیل: چوب پنبه‌ای شدن داخلی سیب، رنگ زرد یونجه، پوسیدگی قسمت‌های هوایی توتون، شکاف برداشتن ساقه کرفس، پوسیدگی مغز و قسمت‌های داخلی در چغندر همگی مربوط به کمبود بُر می‌باشند

 

 

علائم در گیاهان مختلف متفاوت است و ممکن است اصلا بروز نکند و یا کمبود آن هیچ اثری در رشد و شادابی گیاه نداشته باشد. تشخیص کمبود ها به دلیل شباهت برخی به هم شاید کمی مشکل باشد

 

این کمبود ها را چگونه درمان کنیم؟

عموما در گیاهان آپارتمانی عناصر پرمصرف ، کم مصرف و آهن بیشرین مصرف را دارند.

با استفاده مناسب و صحیح از کود های مختص گیاه خود ، هیچگاه کمبودی در آن مشاهده نخواهید کرد.

در اثر کمبود عناصر در گیاه با تشخیص و کوددهی مشکل گیاه حل خواهد شد.

 

زمان کوددهی

 

بهترین زمان کوددهی خنکای صبح است که گیاه میتواند از عناصر لازم بیشترین بهره را بببرد

فصل رشد یعنی بهار و تابستان زمان کوددهی است اما گیاهان آپارتمانی که در خانه ها نگهداری میشوند در فصول سرد سال هم به مقدار کمتر نیاز به کوددهی دارند.

مقدار مصرف کود در گیاهان مختلف است و بسته به نوع گیاه دارد

زمانی که گیاهان در حال گلدهی یا میوه دهی هستند به کود بیشتری نیاز دارند.

هرگز به گیاهان مریض، کود ندهید زیرا آنها به استراحت احتیاج دارند ، و در حال ترمیم خود هستند

لازم است که در کنار کود از اسید هیومیک هم استفاده کنید. اسید هیومیک ساختار خاک را بهبود بخشیده و جذب مواد مغذی را بالا میبرد

 

نوشته های روی کود ها چه معنی میدهد؟

 

Npk چیست؟

 

زمان خرید کود برای گیاهان خود با نوشته هایی روی بسته بندی آن ها مواجه میشوید. به عنوان مثال کود NPK 20-20-20 منظور از آن وجود 20درصد نیتروژن ، 20 درصد فسفر و 20 درصد پتاسیم است.

کودهای NPK  به کود کامل معروف اند

برخی از کود های NPk

20-20-20

12-12-36

10-30-20

20-6-22

منظور از TE همان ریز مغذی هاست.

برخی از کود ها عناصر ریز مغذی را درون خود دارند و بعضی ندارند و نیاز است که جدا گانه تهیه شوند.

 

 

 


منابع

           fardinkesht.com      zeraatyar.com

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده
امیر گفت:
بسار عالی بود ممنون از شما

سایر مقالات پیشنهادی

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش